สาระความรู้ดีๆ ในวันนี้ว่าด้วยเรื่องของมรกต (Emerald) ทุกคนคงรู้จักดี อัญมณีสีเขียวใส แร่ในตระกูลเบริล สีเขียวเกิดจากธาตุโครเมียม หรือวานาเดียม เฉดสีของมรกตมีตั้งแต่เขียวอ่อนไปจนถึงเขียวเข้ม รู้หรือไม่ว่ายิ่งมรกตมีสีเขียวเข้มมากเท่าไหร่ ยิ่งมีราคาแพงมากเท่านั้น อย่าง มรกตโคลัมเบีย จัดเป็นมรกตที่ดีที่สุดมีสีเขียวสวย มีความใสแวววาว อย่างไรก็ตาม เรื่องที่หลายคนมักเข้าใจผิด โดยเฉพาะมือใหม่คือ มรกตไร้ตำหนิ เป็นมรกตที่ดีที่สุด ความจริงอาจไม่ใช่อย่างที่คิด

ทำไมมรกตเนื้อไม่ใส

    ต้องเกริ่นก่อนว่าแท้จริง มรกต ไม่ได้ใสสะอาดไร้ตำหนิอย่างที่คิด แค่ตำหนิเพียงเล็กน้อยก็นับว่าหายากมากๆ มรกตเกิดขึ้นได้เมื่อมีสภาพแวดล้อมแรงดันและอุณหภูมิสูง ระหว่างการฟอร์มตัวผลึกจะแตกทำให้มีแร่ธาตุต่างๆ เข้ามาปนจนเกิดเป็น Inclusion ก็คือ สิ่งที่แทรกตัวอยู่ภายในอัญมณี ทำให้ภายในเนื้อของอัญมณีอาจมีลักษณ์เป็นรอย/เส้น/ฟอง/แร่เล็กๆ แทรกตัวอยู่ภายใน ไม่ใช่รอยขีดข่วนที่อยู่ด้านนอก โดยปรากฏการณ์เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ
     Inclusion ของมรกตมีลักษณะเฉพาะตัว เรียกได้ว่าเป็นลายเซ็นของอัญมณีชนิดนี้เลยก็ว่าได้ เราเรียกมันว่า ‘Jardin’  ในภาษาฝรั่งเศสแปลว่า สวน มีลายเป็นเส้นๆ ฟุ้งๆ คล้ายกับกิ่งไม้ ใบไม้กระจายอยู่ทั่วภายในเนื้อมรกต เส้นแตกบางๆ คล้ายรอยร้าว อาจเห็นเป็นจุดใสๆ หรือฟองเล็กๆ 

มรกตมีรอยหรือตำหนิ ดีหรือไม่ดี?

     ถ้ามีคนนำมรกตมาขายให้คุณ บอกว่าเป็นมรกตแท้ เนื้อใสไร้ตำหนิแต่ขายในราคาหลักพัน คุณจะซื้อไหม ห้ามซื้อเด็ดขาดเพราะนั่นไม่ใช่ของแท้ 100% อาจเป็นมรกตสังเคราะห์ที่มนุษย์ทำขึ้นเองเพื่อเลียนแบบ เพื่อความสบายใจเราแนะนำให้ซื้อมรกตแท้ที่มีรอยตำหนิหรือมี Inclusion อยู่บ้าง แต่ต้องเป็น Inclusion ที่สวย ดูเป็นธรรมชาติ ไม่รบกวนความใส ลักษณะจะต้องเป็นลายบางๆ เหมือนเงาใบไม้หรือหมอกจางๆ กระจายตัวนุ่มๆ ไม่เป็นกลุ่มเป็นก้อน ดูเหมือนมีชีวิตชีวาแต่ไม่ รก ไม่เด่นหรือดึงสายตามากเกินไป เมื่อมองด้วยตาเปล่ายังดูใสสะอาด
     ถ้าต้องเพ่งมองหรือส่องถึงจะเห็นตำหนิ ถือว่าเป็นมรกตชั้นดี ที่สำคัญเลยคือตำหนิจะต้องไม่รบกวนสีเขียว สียังเขียวสดสม่ำเสมอ คอนเซ็ปต์ง่ายๆ คือ สีต้องมาก่อน ตำหนิต้องไม่แย่งซีน ตำหนิที่เป็นก้อนขาว/ดำ ดูสกปรก มีรอยแตกยาวชัด ขุ่นทั้งเม็ด ดูทึบ ไม่สวย อย่าซื้อแนะนำเลือกมรกตที่มีตำหนิเล็กน้อยๆ แต่เป็นตำหนิที่ยอมรับได้ไม่บดบังความงดงามของมรกต  
 

สรุป Inclusion ของมรกตแบบไหนสวย

• มีตำหนิเพียงเล็กน้อย ไม่รก ไม่เยอะเกินไป 
• มีลายเส้นบางๆ ดูเป็นธรรมชาติ คล้ายสวนขนาดเล็กข้างใน 
• มองด้วยตาเปล่ายังใสสะอาด ไม่เห็นตำหนิชัดเจน 
• ไม่รบกวนสี มรกตสียังเขียวสด ไม่ดรอป 
• ไม่มีรอยแตกร้าวยาวหรือเป็นจุดใหญ่ตรงกลางเม็ด

    ไขข้อสงสัยกันไปแล้ว มรกตมีตำหนิดีหรือไม่ดี สรุปคือดี อย่างน้อยก็ทำให้เรามั่นใจว่าเป็นของแท้ แต่ทั้งนี้ ตำหนิหรือ Inclusion ของมรกตต้องอยู่ในเกณฑ์ที่ยอมรับได้ ไม่มากจนเกินไป ไม่ดึงดูดสายตา มองด้วยตาเปล่ายังใสสะอาด ไม่รบกวนความงดงามของเฉดสี เทคนิคดีๆ เหล่านี้เอาไปใช้กันได้ โดยเฉพาะมือใหม่ที่ไม่มีประสบการณ์